Rosatom Genel Müdürü, genel konferans kapsamındaki konuşmasında nükleer enerji sektörünün karşı karşıya olduğu temel zorluklara değindi.

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) Viyana’da düzenlenen 70. Genel Konferansı’na katıldı. Likhachev, konferans kapsamında gerçekleşen genel kurul oturumunda konuştu.

“Bir yandan nükleer enerjiye yönelik ilginin gerçekten arttığını görüyor ve nükleer enerji kapasitesini artırmaya yönelik planlar yapıyoruz. Ülkelerin büyük çoğunluğunun nükleer enerjinin vazgeçilmez ve gerekli olduğunu kabul ettiğini söyleyebiliriz. Diğer yandan bugün, nükleer tesislerin neredeyse her gün saldırıya uğradığı ve bu tesislerin güvenliğini tehdit eden risklerin ortaya çıktığı bir dünyada yaşıyoruz. Daha önce düşünülemez olan şeyler artık bir gerçeklik haline geldi” diyen Likhachev, bu bağlamda UAEA’nın rolünün her zamankinden daha önemli olduğunu vurguladı.

Likhachev, sözlerini şöyle sürdürdü: “Zaporijya NGS’de görev yapan ve hayatlarını riske atan UAEA çalışanlarının sahadaki varlığına büyük değer veriyoruz. Bu hafta UAEA gözlemcilerinin 35. rotasyonu gerçekleştirilecek. Sayın Genel Müdür Rafael Grossi’nin sürece bizzat dahil olmasını ve gösterdiği cesareti özellikle takdir ediyoruz. Bununla birlikte, içinde bulunduğumuz bu kritik koşullarda, bu alandaki yetkili uluslararası kuruluş olan Ajansın yalnızca saldırıları kayıt altına almakla yetinmemesi, yaşananlara ilişkin objektif bir değerlendirme ortaya koyması gerektiğine inanıyoruz.”

Rosatom Genel Müdürü Likhachev, konferans kapsamında UAEA Genel Müdürü Rafael Grossi ile de bir araya geldi. Rostekhnadzor Başkanı Alexander Trembitski ile Rusya Federasyonu'nun Viyana'daki Uluslararası Kuruluşlar Nezdinde Daimî Temsilcisi Mikhail Ulyanov’un da katıldığı görüşmede, Zaporijya NGS’nin nükleer güvenliğinin sağlanması ile Energodar'daki durum ele alındı.

Aleksey Likhachev, Nisan ayı sonundan bu yana Ukrayna silahlı kuvvetlerinin aralıksız saldırıları nedeniyle santralde ve santralin uydu kentinde durumun ciddi biçimde tırmandığını belirtti. Ukrayna, son 4,5 ayda Zaporijya NGS ve Energodar'ı insansız hava araçları ve topçu atışlarıyla 750'den fazla kez vurmuş, sivillere ve santral personeline yönelik sistematik bir kampanya yürütmüştü. Olaylarda 9'u Zaporijya NGS çalışanı olmak üzere 20 kişi hayatını kaybetmiş, 100'den fazla kişi yaralanmıştı.

Rosatom Genel Müdürü, görüşme kapsamında ayrıca Zaporijya NGS’ye yakıt taşıyan tankerlere kısa süre önce düzenlenen ve can kaybına yol açan saldırılara da değindi. Likhachev, santralin nükleer güvenliği bakımından hayati önem taşıyan dizel yakıtın sevkiyatı konusunu gündeme getirirken, Grossi de bu tür operasyonların yürütülmesinde UAEA’nın sağlayabileceği destek seçeneklerini değerlendirmeye hazır olduklarını belirtti.

Aleksey Likhachev, UAEA Genel Konferansı'nda yaptığı konuşmaya paralel olarak, mevcut koşullarda UAEA Sekretaryası'ndan yalnızca saldırıların kayda geçirilmesini değil, aynı zamanda bu saldırıların sorumlularının da tespit edilmesini beklediklerini ifade etti.

Rafael Grossi ise gerek kendisinin gerekse UAEA Sekretaryası'nın, Zaporijya NGS’nin güvenliğinin sağlanması için Rusya ile birlikte çalışma konusundaki kararlılığını koruduğunu teyit ederek, bu konulardaki diyaloğu sürdürmeye hazır olduğunu vurguladı.

UAEA personelinden oluşan bir ekibin 4,5 yılı aşkın süredir Zaporijya NGS sahasındaki varlığı da ayrı ve önemli bir başlık olarak ele alındı. Taraflar, telefon görüşmeleri de dahil olmak üzere yakın temas halinde kalma konusunda mutabık kaldı.

Bilgi Notu:

UAEA Genel Konferansı, her yıl Viyana’da düzenleniyor. Konferansta UAEA’nın mevcut faaliyetleri, bütçesi ve öncelikleriyle ilgili konular ele alınıyor. Genel Konferans aynı zamanda nükleer enerjinin kullanımına ilişkin stratejik konuların görüşüldüğü önemli bir platform olma özelliğini taşıyor. Genel Konferans oturumları ile yetkililerin ve delegelerin konuşmaları kamuoyuna açık olarak çevrim içi yayınlanacak:

https://livestreaming.iaea.org/meeting/5b568283-bbf2-4a8c-e015-08df0f4d4bbb

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), 1957 yılında kurulan ve Birleşmiş Milletler sistemi içinde faaliyet gösteren özerk bir hükümetler arası kuruluştur. UAEA’nın bugün 180 üye devleti bulunuyor.

Ajans, nükleer alanda uluslararası iş birliğinin küresel merkezi olarak faaliyet gösteriyor. Nükleer bilim ve teknolojilerin barışçıl amaçlarla güvenli şekilde kullanılmasını teşvik eden UAEA, aynı zamanda nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik güvence ve doğrulama faaliyetleri yürütüyor. UAEA’nın merkezi Viyana’da, Avusturya’da bulunuyor.