Referans vermek çoğu zaman masum bir destek gibi görülür.
Bir isim söylenir, bir kapı aralanır, “Bir şey olmaz” denir.
Oysa referans, küçük bir iyilik değil; büyük bir tercihtir.
Yanlış kişiye verilen her referans ilk anda kimseyi rahatsız etmez.
Toplantılar yapılır, yüzler gülümser, her şey yolundaymış gibi görünür.
Ama o sessizlik aldatıcıdır.
Çünkü kaybetmek böyle başlar.
Liyakat yoksa, referans felakettir.
İşi bilen geri çekilir.
Yükü sırtlayan yorulur.
Emeğiyle ayakta duranlar “Neden uğraşıyorum?” diye sormaya başlar.
İşte o soru sorulduğunda, kayıp çoktan başlamıştır.
Yanlış referans tek başına kalmaz.
Doğru insanları küstürür.
İşini düzgün yapanları kenara iter.
Bir kişinin hatası, onlarca kişinin umudunu söndürür.
Unutulmaması gereken gerçek şudur:
Bir yanlış, bin doğruyu siler.
Yılların emeği, tek bir “hatır” uğruna heba edilir.
Yanlış kişi göreve geldiğinde;
– işler yavaşlar,
– sorumluluk karışır,
– adalet duygusu zedelenir,
– güven yok olur.
Bunlar hemen fark edilmez.
Çünkü kimse ilk gün konuşmaz.
İnsanlar önce susar.
Sonra uzaklaşır.
En sonunda desteğini çeker.
Kaybetme tam da burada kesinleşir.
Doğru referans ise gösterişsizdir.
Sessizce iş görür.
Düzeni korur.
İnsanları bir arada tutar.
“Burada emek boşa gitmiyor” duygusunu yaşatır.
Yanlış referans gürültülüdür.
Ama her zaman kaybettirir.
Yanlış karakterli birine verilen destek,
sadece o kişiyi değil,
destek vereni de tartışmalı hâle getirir.
Ve o soru gelir:
“Bunu görmedi mi, yoksa bilerek mi yaptı?”
Bu soru sorulduğunda itibar erir.
Sözün ağırlığı kalmaz.
İnsanlar hatayı affeder.
Ama bile bile yapılan yanlışı affetmez.
Referans vermek bir imzadır.
O imza ya liyakatin altına atılır
ya da kaybın.
Tam da bu noktada asıl mesele ortaya çıkar.
Hizmet isteniyorsa, hizmet edeni desteklemek gerekir.
Emeğiyle iş yapanı, sorumluluk alanı görmezden gelip liyakatsiz referanslarla yolunu kesmek; aslında hizmetin önünü kesmekten başka bir sonuç doğurmaz.
Hizmet talep ediliyorsa, hizmet edene sahip çıkılmalıdır.
Aksi halde liyakatsiz referanslarla yapılan tercihler, başarısızlığa davetiye çıkarmaktan başka bir sonuç doğurmaz.
Bir başka ifadeyle;
hizmet isteniyorsa hizmet edeni referans olduklarımızla engellemeyelim.
Hizmet istenmiyorsa da hizmet edeni, liyakatsiz referanslarla başarısızlığa davetiye çıkarıp elimizle itmiş oluruz.
Referans doğru ise kazandırır.
Yanlış ise sadece kaybettirir.
Son söz nettir:
Yanlış referans kısa vadede rahatlatır.
Uzun vadede her şeyi kaybettirir.
Liyakati dışlayan her tercih,
eninde sonunda kaybetmeye mahkûmdur.