AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) Üyesi ve Ekonomi Eski Bakan Yardımcısı Mustafa Sever, dünya tarım piyasalarında hızla değişen küresel dengelere dikkat çekerek, Türk tarımının geleceğini kurtaracak radikal bir vizyon belgesi açıkladı. Giderek sertleşen uluslararası rekabet ve artan maliyetler karşısında çiftçinin korunması gerektiğini belirten Sever, "Artık yalnızca üretmek yetmiyor. 'Üret, sat ve çık' anlayışından; 'üret, işle, değerlendir, markalaştır, ihraç et ve katma değeri üreticiyle paylaş' anlayışına geçmek zorundayız" dedi.

"Üretim Artarken Üreticinin Geliri Neden Azalıyor?"

Dünya genelinde meyve-sebze ve zeytin-zeytinyağı arzının hızla büyüdüğünü; Mısır, Çin, Özbekistan ve Güney Afrika gibi ülkelerin pazara güçlü oyuncular olarak girdiğini ifade eden Mustafa Sever, bu durumun küresel fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı. Çiftçinin gübre, ilaç, mazot, işçilik, enerji ve lojistik gibi girdi maliyetlerinin düşmediğine işaret eden Sever, asıl sorunu şu sözlerle özetledi:

"Üretici ham ürünü satıyor; başkası sınıflandırıyor, başkası işliyor, başkası paketliyor, başkası depoluyor, başkası taşıyor, başkası markalıyor, başkası ihraç ediyor. Ürünün sahibi üretici; fakat ürünün oluşturduğu katma değerin önemli bölümünün sahibi başkaları oluyor. Biz bu düzeni değiştirmek zorundayız."

Akıl Teri, Alın Terine Karışacak

Meselenin sadece çiftçinin daha fazla kazanması olmadığının altını çizen AK Parti MKYK Üyesi Sever; kırsal nüfusun yerinde tutulması, gençlerin toprağından kopmaması ve milli servetin adil paylaşılması için yeni bir tarım modelinin şart olduğunu belirtti. Sever, bu süreci "akıl terimizi alın terimize karıştırabilme meselesi" olarak tanımladı.

Çözüm: Güçlü ve Entegre Üretici Kooperatifleri

Piyasada rekabet edenin artık tek başına çiftçiler değil, üretimden tüketime kadar tüm değer zincirini yöneten büyük organizasyonlar olduğunu ifade eden Sever, üreticilere stratejik bir birleşme çağrısında bulundu:

• Meyve ve Sebze Üreticileri İçin: Eleme, boylama, sınıflandırma, işleme, paketleme tesisleri, soğuk hava depoları ve soğuk zincir taşımacılığına sahip güçlü kooperatif çatıları kurulmalı.
• Zeytin Üreticileri İçin: Zeytinin sınıflandırılmasından tatlandırılmasına, kırma işleminden modern zeytinyağı üretimine, dolum-şişelemeden markalaşma ve ihracata kadar tüm zinciri tek elden yöneten entegre kooperatifler oluşturulmalı.

"Tarladaki ürünün fiyatını yalnızca piyasa belirlememeli; üreticinin örgütlenme gücü de belirlemelidir." diyen Sever, üretici ile tüketici arasındaki mesafeyi kısaltmanın yolunun güçlü markalardan ve doğrudan pazarlamadan geçtiğini söyledi.

TKDK ve IPARD Hibeleriyle Büyük Destek Müjdesi

Mustafa Sever, hedefledikleri "Daha çok üretim + daha yüksek katma değer + daha güçlü üretici örgütlenmesi + daha dengeli gelir paylaşımı" modelinin hayata geçirilebilmesi için üreticilerin arkasında çok güçlü devlet destekleri olduğunu hatırlattı.

Sever, Avrupa Birliği (AB) ve uluslararası fonların kırsal kalkınma programları (IPARD) kapsamında, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) aracılığıyla projelere sağlanan yüksek oranlı hibe desteklerine ilişkin hazırlanan detaylı bilgi notunu da üreticilerin ve yatırımcıların dikkatine sundu.