ABD’de hayata geçirilen tarım teknolojisi test ağına dikkat çeken Mersin Ticaret Borsası (MTB) Başkanı Abdullah Özdemir, “Bu programın en önemli yönlerinden biri, kamu–özel sektör–üniversite–çiftçi iş birliğini sistematik bir yapıya dönüştürmesidir. Ülkemiz de kendi dinamiklerini esas alarak ‘Akıllı Tarım Deneme Sahaları’ benzeri bir yapı oluşturmalıdır” dedi.

Mersin Ticaret Borsası Başkanı Abdullah Özdemir, tarım teknolojilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasına yönelik uluslararası örnekleri değerlendirerek Türkiye için önemli önerilerde bulundu. Özdemir, ABD Tarım Bakanlığı tarafından 7 Nisan 2026 tarihinde başlatılan Ulusal Tarım Teknolojisi Deneme Sahaları Ağı (NPG-Ag) uygulamasının, tarım sektöründe yenilikçi teknolojilerin gerçek üretim koşullarında test edilmesini ve doğrulanmasını amaçlayan kapsamlı bir model olduğunu ifade etti.

 “Bu modelde çok paydaşlı bir iş birliği sistemi işliyor”

Söz konusu yapının koordinasyonunun ABD Tarım Bakanlığı’na bağlı Tarımsal Araştırma Servisi (ARS) tarafından yürütüldüğünü belirten Özdemir, program yönetiminde ise çiftçiler, girişimciler, şirketler ve araştırmacıları bir araya getiren küresel bir tarımsal inovasyon ağı olan Grand Farm’ın aktif rol üstlendiğini vurguladı. Ülke genelindeki “land-grant” üniversitelerin sahada yürütülen test ve araştırma faaliyetlerinin ana uygulayıcıları olduğuna dikkat çeken Özdemir, bu modelde çok paydaşlı bir iş birliği sisteminin başarıyla işletildiğini söyledi.

Özel sektör firmalarının hem mevcut hem de geliştirme aşamasındaki teknolojilerini bu ağ üzerinden test edebildiğini belirten Özdemir, “Bu sayede firmalar ürünlerini gerçek üretim koşullarında doğrulama ve geliştirme imkânı bulmaktadır. Çiftçiler ise sistemin merkezinde yer almakta ve teknolojilerin sahadaki gerçek performansını belirleyen en kritik aktör konumundadır” dedi. Programın en önemli özelliklerinden birinin kamu, özel sektör, üniversiteler ve çiftçileri kapsayan dörtlü iş birliği modelini sistematik bir yapıya dönüştürmesi olduğunu dile getiren Özdemir, Türkiye’de ise benzer çalışmaların daha sınırlı kaldığını ifade etti. Türkiye’deki mevcut girişimlerin genellikle proje bazlı ilerlediğini belirten Özdemir, bu çalışmaların sektörün tüm bileşenlerini yeterince kapsayamadığını, ulusal düzeyde koordinasyondan uzak olduğunu ve çiftçi arazilerinde test edilme oranının oldukça düşük kaldığını söyledi. Ayrıca elde edilen sonuçların sektörle düzenli ve etkin bir şekilde paylaşılmadığını da sözlerine ekledi.

“Türkiye kendi koşullarına uygun bir sistem geliştirmeli”

Her ülkenin tarımsal üretim yapısı, ölçek büyüklüğü ve kurumsal kapasitesinin farklı olduğuna dikkat çeken Özdemir, ABD’de uygulanan modelin Türkiye’de birebir uygulanmasının mümkün olmadığını belirtti. Ancak Türkiye’nin kendi koşullarına uygun bir sistem geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Özdemir, “Ülkemiz, kendi dinamiklerini esas alarak ‘Akıllı Tarım Deneme Sahaları’ benzeri bir yapı oluşturmalıdır” dedi. Bu yapının koordinasyonunun Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülebileceğini ifade eden Özdemir, Türkiye’de toplam 3,6 milyon dekar arazi varlığına sahip TİGEM sahalarının teknoloji test ve araştırma faaliyetleri için önemli bir potansiyel sunduğunu dile getirdi. Bunun yanı sıra, Grand Farm benzeri bir yapının Türkiye’de de kurulmasına yönelik detaylı bir planlama yapılması gerektiğini belirtti.

Özdemir, kamu, özel sektör, üniversiteler ve çiftçileri aynı sistem içerisinde buluşturan bu modelin doğru şekilde kurgulanması halinde önemli kazanımlar sağlayacağını ifade ederek, “Bu yapı; yerli tarım teknolojilerinin geliştirilmesine, veri erişimi ve altyapısının güçlendirilmesine, veri temelli tarım politikalarının oluşturulmasına, iklim akıllı uygulamaların yaygınlaştırılmasına ve tarımsal verimliliğin artırılmasına ciddi katkılar sunacaktır” dedi.

Ayrıca genç çiftçilerin sisteme dahil edilmesinin önemine de değinen Özdemir, bu modelin gençlerin tarımsal teknolojileri benimsemesini hızlandıracağını ve sektöre yeni bir dinamizm kazandıracağını belirtti. Bu yönüyle söz konusu yapının, tarım sektörünün geleceği açısından stratejik bir rol üstleneceğini ifade etti. (Haber Merkezi